• Coğrafi Konum

Senegal Orta Afrika’nın batısında Atlas Okyanusu kıyısında Gineua-Bisse ve Moritanya arasında yer alır. Toplam 196 bin km2 yüzölçümü ile 531 km kıyı uzunluğuna sahiptir. Başkent Dakar Cape Verde Penisulası’nda Atlas Okyanusu kıyısındadır. Senegal Afrika ülkeleri arasında en çok Batılılaşmış ülkedir. Komşu ülkeler; Moritanya, Mali, Gambiya, Gine ve Gine-Bisseau şeklindedir. Gambiya Senegal tarafından çevrelenmiş bir ülke olup, sınır doğuya doğru Gambiya nehri boyunca 300 km devam eder. 
Senegal’de yarı-tropik bir iklim bulunur. Kuzey-doğu ve güney-batıdan esen rüzgarların durumuna bağlı olarak kuru ve açık bir hava ile nemli geçen mevsimler yaşanabilmektedir. Yıllık yağış miktarı 600 mm’yi geçmez. Yağış mevsiminde en fazla sıcaklık 27oC’dir. Yağmur alan bölge güney kesimleri olup, yıllık yağış miktarı 1500 mm’yi geçebilir. Haziran-Ekim ayları arası en kurak mevsimlerdir. Aralık-Ocak ayları hava daha kuru ve serindir. Fakat sıcaklık 17oC’nin altına pek düşmez. Kıyı şeridi iç kesimlere göre daha serindir.
Ülkenin kuzeyinde çöl iklimi kıyılara doğru yerini yarı-tropik iklime bırakır. Coğrafyada genelde alçak düzlükler hakimdir. Kıyıdan güney doğuya doğru hafif bir eğimle tepeler yükselir.
 

• Siyasi ve İdari Yapı

Senegal bağımsızlığını 4 Nisan 1960 tarihinde Fransa’dan kazanmıştır. Ülkede çok partili laik cumhuriyet yönetimi bulunmaktadır. Parlementosu iki bölümden oluşmakta, güçlü bir başkanlık sistemi bulunmakta ve yargı yönetimden ayrılmış durumdadır. 
Yönetimde Afrika ülkeleri arasında eşine nadiren rastlanır şekilde bugüne kadar hiçbir darbe girişimi yaşanmamıştır. 1981 yılında yönetim gücü Sengor’dan Diouf’a barışcıl ve tamamen demokratik biçimde devredilmiştir. 2000 yılında da yine aynı şekilde bu defa Diouf’dan Wade’ye tamamen demokratik seçim ile devredilmiştir. Ulusal Meclis başkanlık seçiminden ayrı olarak seçilen 150 üyeden oluşmaktadır. Ayrıca 100 üyeden oluşan senato bulunmakta, bunlardan 35 tanesi seçimler ile 65 tanesi de Başkan tarafından seçilerek belirlenmektedir.
Yönetimde 2001 yılına kadar 40 yıl boyunca Sosyalist Parti yer almıştır. Ardından seçimler sonucunda ülke yönetimine Sosyalist Parti’nin 25 yıllık muhalifi, Wade liderliğindeki Demokratik Parti gelmiştir. 2001 anayasasına göre ülkede ileride seçilecek Başkanlar, seçmen yaşını doldurmuş vatandaşlar tarafından 5 yıl süre ile seçilecek ve üst üste en fazla iki defa görev yapabilecektir.
Senegal’de 14 bölgesel yönetim bulunmakta ve herbiri Başkan tarafından atanan Vali tarafından idare edilmektedir. 1997 yılında yönetimin merkezden bölgelere yayılması yasası ile yerel meclislere önemli otorite gücü sağlamıştır.
Wade döneminde kuvvetli bir liberalleşme süreci yaşanmış ve özelleştirme ile serbest Pazar ortamı konusunda önemli mesafe kaydedilmiştir. Ayrıca Senegal’in bölgesel ve uluslararası profili de önemli ölçüde ilerleme kaydetmiştir. Fakat ülkedeki araçlar yenilikçi fikirlerin tamamın uygulanması için sınırlı kalmakta, örneğin özelleştirme işlemleri yavaş yürümektedir. Senegal bölgesel oluşumlarda etkin rol oynamakta olup Haziran 2009’da Moritanya krizinin Afrika Birliği düzeyinde giderilmesinde başarılı bir rol sergilemiştir.
 

• Nüfus ve İşgücü Yapısı

Toplam nüfusu 12,9 milyon olan Senegal’de nüfusun yarıya yakını Dakar bölgesi civarında yerleşiktir. Ülkede çok sayıda farklı etnik grup bulunmaktadır. Din, Senegal kültüründe oldukça önemli bir yere sahiptir. İnsanlar çoğunlukla kendi inançları doğrultusunda dindar sayılabilir. İnanç çok yaygın olduğundan ibadet etmeyenler kuşku ile karşılanabilmektedir. Ülkenin yaklaşık %95’i kökleri 11. yüzyıla uzanan müslümanlardır. Ayrıca %6 civarında yerel dinler ile %2 civarında da çoğunluğu Roman Katolik olan Hıristiyan bulunmaktadır. 

Wolof’lar toplam nüfus içinde %44 civarında pay ile en kalabalık etnik grubu oluşturur. Müslüman olan bu grup ülkenin hemen her yerine yayılmış olmakla birlikte çoğunluğu ülkenin merkez, kuzey ve Dakar ile Saint Lois’in Atlas Okyanusu kıyılarında yaşam sürmektedir. Genellikle çiftçilik ve tüccarlıkla geçimlerini temin etmektedir. Lebou’lar Wolofların bir kolu olan etnik gruptur. Cap-Verd ve Saint Luis yarımadasına yayılmış olup, çoğunlukla balıkçılıkla uğraşırlar.
Peulh’lar/Fulani’ler diğer bir büyük etnik grup olarak nüfusun yaklaşık %24’ünü oluştururlar. Senegal’in kuzeyinde Senegal için Müslümanlığın yayılmasında rol oynayan ve tarihi öneme sahip olan Fouta Toro Pular grubun kültürel merkezidir. Senegal nehri vadisi ve Ferlo bölgesinde yerleşiktirler. Pularlar ticarette çok aktif olup hayvan yetiştiriciliği ve sulu tarım ile de uğraşırlar.
Serer etnik grubu da kalabalık sayılabilecek diğer bir etnik gruptur. Toplam nüfusun yaklaşık %15’ini oluşturmaktadırlar. Diğer etnik gruplarla daha az karışmış durumdadır. Sine-Saloum ve Senegal’in merkezi ile Gambiya’nın kuzey batısı arasında kalan Small Coast bölgesinde yerleşiktirler. Small Coast bölgesi’ndekiler hariç çoğu müslümandır.
Diola’lar Casamance bölgesinde yaşarlar ve Gambia ile Guinea Bisseu’da da bu etnik gruptan insanlar yaşamaktadır. Senegal nüfusunun yaklaşık %6’sı bu gruptan oluşur. Pirinç tarımı üzerine kurulu bir yaşam biçimi ve kültürü bulunmaktadır. Bu grupta inanç daha ziyade hayvanların doğa üstü ve sihirli güçlere sahip olduğu ve bu gücün doktorlar, şifalı bitki uzmanları ve kahinler tarafından kullanıldığı inanışı ile Hıristiyanlık yaygın sayılabilir. Diolaların Kuzey-Doğu’da yaşayan bölümü müslümandır.
Ana etnik gruplar dışında daha küçük etnik gruplar da bulunmaktadır. Bunlardan başlıcaları doğudaki Mandingolar, Mali ve Moritanya’ya yakın bölgelerdeki Soninkeler ve Bassariler’dir. Mısır yetiştiriciliği ve Gine sınırlarına yakın bölgelerde avcılık ile geçimlerini sağlamaktadır.
Fransızca, koloni döneminde okullarda öğretilen şekliyle resmi dil olmakla birlikte, herkesin kendi yerel dilini konuşması yaygındır. Ülkede çok sayıda yerel dil bulunmaktadır. Bu diller yazılıdan ziyade sözlü kullanılan dillerdir. Bu dillerden en yaygın olarak kullanılanı Wolof dilidir. Nüfusun %80’ine yakını bu dili konuşabilmektedir. 
 
Senegal nüfusunun %70’i kırsal alanlarda yaşamaktadır. Nüfus artış hızı yıllık % 2,35 oranındadır. Başkent Dakar’ın nüfusu 1 milyon civarında olup kalan nüfus ülkedeki 10 ayrı yerleşim bölgesindedir. Nüfus yoğunluğu merkezde km2 başına 77 kişi ile ülkenin doğusunda km2 başına 2 kişi arasında değişmektedir. Senegal oldukça genç bir ülke olup nüfusunun %43’ü 15 yaşın altındadır. Yıllık ortalama yaşam beklentisi erkeklerde 53 ve kadınlarda 58 yıldır.

Toplam 4 milyon kişilik işgücü yılda %3 oranında büyümektedir. İşgücü piyasasına her yıl 100 bin genç katılmaktadır. Çalışanların %43,6’sı dönemsel, %37,5’i tam zamanlı, %12,5’i yarı zamanlı çalışmaktadır. Cinsiyete göre bakıldığında; tam zamanlı çalışan erkeklerin sayısının tam zamanlı çalışan bayanların sayısından fazla olduğu görülmektedir. Dönemsel ve yarı zamanlı işlerde ise, bayanlar daha çok istihdam edilmektedir. Senegal 2011 yılında 187 ülke arasında 155. sırada yer almıştır. Nüfusun %65’i günde 2400 kcal beslenme seviyesine karşılık gelen yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. Ekonomideki olumlu gelişmelere karşın, işsizlik oranı resmi rakamlarla hala %50 civarındadır.
 

 

• Doğal Kaynaklar ve Çevre

Senegal topraklarının büyük bir bölümü Sahelian bölgesinde yer almaktadır. Yağışlar düzensiz ve belirsizdir. Toprakları genel olarak verimsizdir. Yağışlar güneyde nispeten daha fazladır. Fakat son 25 yılda mevsimsel kayma yaşandığı gözlenmektedir. Kuzeyde olan hayvancılık ve tarım ürünleri yetiştiriciliği giderek daha olumsuz koşullarla karşılaşmakta ve güçleşmektedir.
Senegal’in doğal madenleri arasında fosfat ve demir filizi en bilinen madenlerdir. Bunun yanısıra henüz yeterince işlenmemiş olan altın, bakır, titanium ve odun kömürü de bulunmaktadır. Ayrıca son yıllarda değerlendirilmeye başlayan madenler de ortaya çıkmaktadır.
Fosfat: Ülkenin en önemli madenidir. ICS kuruluşu, Taiba ve Thies fosfatlarını çıkaran kuruluştur. İhracatın %15’ini oluşturan fosfat üretimi yılda 2 milyon tondur. Ayrıca, yılda 40 milyon ton fosfat üretimi yapılmaktadır. Bu bölge Dakar’a 700 km uzaklıktaki Senegal nehri boyunca uzanan bölgedir. Bu bölge Dakar limanına karayolu ile bağlanmıştır.
Demir: Senegal’in güneybatı bölgesinde demir yatakları bulunmaktadır. Rezervlerin yaklaşık 350 milyon ton olduğu ve bu miktarın içinde demir oranının %63 olduğu tahmin edilmektedir.
Altın: Yabancı madencilik şirketleri tarafından ülkenin doğusundaki yataklardan çıkarılmaktadır. Falémé vadisinde bulunan altın ve demirin kullanımı sınırlı kalmıştır.
Deniz tuzu: Sine-Saloum bölgesindeki deniz tuzu Kaolack bölgesinde kullanılmaktadır.
Bakır, manganez, kalay, kurşun, tungsten, lityum, tantal madenleri ülkenin doğusunda bulunmaktadır.
Doğalgaz: Dakar’a 60 km uzaklıkta bulunan Diamniadio bölgesi 3 milyar m3 kapasiteye sahip bulunmaktadır.
Petrol: Senegal ve Gine Bissau sınırında bulunmaktadır.
Senegal altı çeşit olan mermer ve süs taşlarında 1.07 milyon ton rezerve sahiptir. Bu yatakların çoğu güneydoğu bölgesinde yer almakta ancak işletilememektedir.
Çimento üretimi 2008 yılında 3,1 milyon ton olmuş ve bunun yarısı iç piyasaya satılmıştır.
Su kaynakları olarak; kişi başına yıllık geri dönüşebilir miktar 2,933 metreküptür. Mevcut su kaynaklarının %3’ü evlerde, %3’ü sanayide ve kalan %92’si de tarımda kullanılmaktadır.

• Genel Ekonomik Durum
•  
• Ekonomik Yapı

Ölçekleri küçük olmakla birlikte, Senegal ekonomik bakımdan bulunduğu bölgede en başarılı ülke konumundadır. Bu başarının temeli 1994 yılında başlatılan ve önceki ekonomi politikalarına göre şok sayılacak tedbirler içeren yapısal reformlara dayanmaktadır. Bunlar arasında kamu tarafından belirlenmekte olan fiyatların serbest bırakılması ve kamu teşviklerinin kaldırılması önemli yere sahiptir.
Ekonomi kısa vadede gerileme yaşamış, fakat ardından toparlanarak kararlı bir büyüme çizgisine girmiştir. Ekonomi 2011 yılları için %2,6 büyümüştür.  2012 yılı için ise %3,8'lik büyüme projeksiyonu yapılmaktadır.
Senegal, 2011 yılı başındaki politik sorunlara rağmen altyapı yatırımları ve enerji alanındaki sorunların giderilmesine yönelik çalışmalarla oldukça başarılı bir ekonomi sergilemiştir.
Senegal’in GSYİH’sı 2011 yılında 13,3 milyar dolar civarında gerçekleştiği tahmin edilmektedir. 2012 yılında 12,8 milyar dolar civarında gerçekleşeceğiöngörülmektedir.
Satınalma gücü paritesine göre kişi başına gelir artış eğiliminde olmakla birlikte, artış oranları oldukça düşüktür. 1.800 dolar civarında bulunan kişi başına düşen gelirin kısa vadede en fazla 2.000 dolar civarına yükselmesi beklenmektedir.
2009 yılı itibarıyla 3,5 milyar dolar civarında bulunan dış borçların 2010 ve 2011 yıllarında 3,9 ile 4,4 milyar dolar civarında olacağı tahmin edilmektedir.
Genel olarak Senegal ekonomisi tarımsal üretime dayanmakta olup, sahip olduğu doğal kaynaklar oldukça sınırlıdır. Ülke ekonomisi, iklim koşullarına ve uluslararası piyasalardaki gelişmelere aşırı duyarlıdır.
Senegal, Fransızca konuşulan Batı Afrika ülkeleri arasında sınai gelişmişlik düzeyi Fildişi Sahili’nden sonra en yüksek olan ülkedir. Sanayi kuruluşları da çoğunlukla Cap Vert olarak isimlendirilen bölgede bulunmaktadır. Tarımın yanında ülkede gelişen en önemli sektörler ulaştırma ve telekomünikasyon olarak belirtilebilir. Diğer taraftan, Fransız sömürgesi dönemindeki özel konumu dolayısıyla Batı Afrika’nın finans merkezi konumunda olduğu da ifade edilebilir. Ülkede birçok banka bulunmaktadır. Bankacılıkta, üyesi olduğu Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği (UEMOA) uygulamalarına göre hareket etmektedir.
Senegal’in para birimi Afrika Mali Birliği Frankı olup, Dakar’da bulunan Merkez bankasında basılmakta ve bölgedeki 12 ülke tarafından kullanılmaktadır. CFAfr Fransız Merkez Bankası güvencesi altında çıkarıldığı dönemde Fransız Frangı ile CFAfr arasında 1/100 oranında sabit bir parite bulunmaktaydı. Günümüzde ise CFA Frankı (FCFA) Euro’ya sabitlenmiş (1 Euro=655,94 FCFA) olup piyasada da 1, 2, 5, 10, 25, 50, 100 ve 500 CFAfr metal paralar ile 100, 500, 1.000, 5.000, 10.000 CFAfr’lık kağıt paralar tedavülde bulunmaktadır.
Özel sektör faaliyetleri GSYİH’nın %80’inin üzerindedir. Hizmetler sektörü bu faaliyetlerde %62 pay ile ağırlıklı bir yere sahiptir. Tarım sektörü ülkede halen %75’in üzerinde pay ile en çok istihdamın yer aldığı sektördür. Bu işgücü mevsimsel iklim ve hava koşullarının tarım için elverişli olmasıyla doğrudan ilişkilidir. Bu bakımdan istihdam konusunda güvence bulunmamaktadır. İşsizlik oranı da %45’in üzerinde oldukça yüksek düzeydedir. Özellikle genç nüfus işsizlik konusunda daha büyük sıkıntı içindedir. Bu durum, Avrupa ülkelerine yasa dışı göç olgusunu da tırmandırmaktadır.
Senegal’in önemli ihraç ürünleri arasında fıstık yağı, balık, petrol ürünleri, fosfat ve pamuk yer almaktadır. Ayrıca demir cevheri, altın ve titanyum gibi doğal kaynakları bulunmaktadır. Başlıca ihraç ülkeleri; Mali, Hindistan ve Fransa’dır. İthalatta ise önemli ticaret ortakları Fransa ve Nijerya’dır. İthalatta başlıca ürünler sanayi ve tarımsal sanayi ile madencilik ürünlerinden oluşmaktadır.
 

• Para Politikaları

Para Birliği’ne üye olan ülkelerin para ve döviz politikaları Batı Afrika Ülkeleri Merkez Bankası (BCEAO) tarafından belirlenmektedir. Üye ülkeler içinde CFAfr kullanılmaktadır. Daha önce Fransız Frankına eşitlenen CFAfr Euro’ya geçilmesinin ardından CFAfr 1.000 = €1,52 olarak belirlenmiştir.

• Döviz Politikaları

Senegal’de sermayenin veya karın transferi ya da yatırımların döviz cinsi para ile finanse edilmesinde bir kısıtlama yoktur. Ancak, şahısların yurtdışı seyahatlerinde yanlarında çıkarabilecekleri döviz miktarı sınırlandırılmıştır. Ticari transferlerde ise böyle bir zorunluluk yoktur. Para transferleri bankalar aracılığıyla yapılabilmektedir.

• Sektörler
•  
• Tarım ve Hayvancılık

Tarım
Sektörel olarak bakıldığında Senegal’de birincil sektör; tarım, hayvancılık, balıkçılık ve ormancılık olarak tanımlanabilir. GSYİH’da %20’ye yakın bir oran olarak görülse de istihdamın yaklaşık olarak 2/3’ünü oluşturması bu sektörü Senegal için en önemli alan olarak ortaya çıkarmaktadır.
Başlıca tarım ürünleri; yerfıstığı, pamuk, kuşkonmaz, kiraz domates, mısır, sorgum pirinç, bezelye, fesleğen, soğan, patates, patlıcan, çeşitli meyveler vb. ürünlerdir. Senegal dünyanın en önemli yerfıstığı üreticilerinden biridir. Bu ürün, uzunca bir dönem nüfusun en önemli geçim kaynağını oluşturmuştur. Yerfıstığı, ülkenin özellikle Diourbel ve Kaolack bölgesinde üretilmektedir. Senegal’in yerfıstığı tohumundan sıvı yağ üreten tek kuruluşu olan SONACOS (yeni adıyla SUNEOR) şirketi 2002 yılında alımlarını 400 bin tonla sınırlandırmıştır. Bu da üretimde azalmaya sebep olmuştur. Bu kuruluş tek alıcı konumunda olup, yıllık alış fiyatını resmi olarak belirlemektedir. Senegal dünyada yerfıstığı yağında birinci sırada yer alırken, dünya piyasalarında palm ve soya yağına olan talebin artmasıyla yerfıstığı yağı talebinde düşüş olmuştur. 

 
 
Senegal’de tarım ürünlerinin üretimi teşvik edilmekte ve ayrıca ürün çeşidi artırılmaya çalışılmaktadır. Dünyada kuşkonmaz ihracatında birinci sırada yer alan Tayvan’ın teknik desteği ile 1998 yılında Senegal’de kuşkonmaz (L’asperge) üretimine başlanmıştır. Üretim bölgesi Dakar’a yakın olan Niayes bölgesidir. Yaklaşık 30 hektarlık bir alanda 90 üretici tarafından hektar başı yıllık 7–8 ton üretimi yapılmaktadır. Otel ve restoranlar sözkonusu ürünün önemli müşterilerini oluşturmaktadır. Üretilen ürünün bir bölümü Fransa’ya ve Hollanda’ya ihraç edilmektedir. Bu üründen yılda iki veya üç kez verim alınabilmektedir.
Senegal kiraz domatesi dışsatımında önemli bir paya sahip olmuştur. Senegal nehri vadisi üzüm, kavun ve turunçgil meyveleri açısından elverişlidir.
Tahıl üretimi 1,7 milyon civarında gerçekleşmektedir. Darı, pirinç ve mısır üretimi en çok yapılan tahıl ürünleridir.
Mango Senegal’in önemli avantaja sahip olduğu bir meyvedir. 5 yıl içinde üretim 200 tondan 3 bin tona ulaşmıştır. Ayrıca bezelye, fesleğen, soğan, patates, patlıcan gibi ürünlerin üretiminde artış gerçekleşmiştir. Taze fasulye, kiraz domatesi, mango ve kavun üretimi de dahil olmak üzere, dışsatım amaçlı üretim zamanla artmaktadır.
Senegal nehri üzerinde bulunan iki önemli baraj, 300 bin hektardan daha fazla alanın sulanmasına olanak sağlamaktadır. Aynı biçimde, Gambiya nehri üzerindeki tesisler de 100 bin hektarlık alanın sulanmasını sağlamaktadır.
Hükümet, Dünya Bankası ile işbirliği içerisinde tarım sektörünü geliştirmeyi planlamaktadır. Bu alanda bahçe bitkileri üretimini geliştirmek, pazarlama olanaklarını artırmak, üreticileri desteklemek, sulama vb. olanakları geliştirmek önemli hedefler arasındadır. Bu amaçla REVA adı altında tarıma dönüş planı uygulamaya konulmuştur.
 

• Sanayi

İmalat sanayii açısından yukarıda da ifade edildiği üzere, Fildişi Sahili hariç Batı Afrika’nın en gelişmiş sanayiine sahip olduğu söylenebilir. Hemen hemen tamamına yakın bölümü Başkent Dakar çevresinde yoğunlaşmıştır. Sanayi içerisinde en önemli payı tarıma dayalı sanayi almaktadır. Tarıma dayalı sanayi içerisinde ilk sırada yerfıstığı yağı imalatı gelmektedir. 
Buğday ve mısır unu üretimi, bisküvi, süt ürünleri, bira ve alkollü içecekler, işlenmiş tütün, konserve ve balık önemli sektörler olarak değerlendirilebilir. Ayrıca en önemli maden kalemi olan fosfatın işlenmesi de imalat sanayii içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. Bunların dışında tekstil, deri, kimya, kağıt, paketleme, ağaç ürünleri ve inşaat malzemeleri de sanayi içinde mevcuttur.
Senegal’de pamuk üretiminin yaygınlaşması tekstil sanayiinin gelişmesine olanak sağlamıştır. Ülkede pamuk üretimi, çırçırlama iplik üretimi, dokuma, örgü ve hazır giyim faaliyetleri yürüten işletmeler bulunmaktadır. İplik fabrikalarının sayısı son yıllarda artmıştır. Tekstil ve hazır giyim alanındaki yatırımcılara çeşitli olanaklar sağlanmaktadır. Gemi taşımacılığının ABD’ye 8 gün, Avrupa’ya 5 gün içinde olması ve UEMOA (Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği) içindeki pamuk üretiminin dış piyasalara çıkış kapısının Senegal olması ülkede bu sektörü önemli kılan faktörlerden bazılarıdır.
Ülkede pamuğun çırçırlama işlemleri SODEFITEX tarafından yapılmaktadır. Bu kuruluş işlenmiş pamukları ihraç etmekte ve bir bölümünü iplik yapan kuruluşlara satmakta olup, kapasitesi 65.000 ton pamuk çekirdeğidir. SOTEXKA-INDOSEN ve ICOTAF (SOTIBA, COSETEX ve ICOTAF’dan oluşmaktadır.) iplik, dokuma, boyama, örgü vb. alanda faaliyet gösteren ihracat ve ithalat yapan iki önemli kuruluştur. Ülkenin yıllık 8.000 ton iplik, 20 milyon metre dokuma, 8 milyon metre örgü ve 10 milyon metre kumaş ve örülmüş malzeme kapasitesi bulunmaktadır. Senegal; hazır giyim, seyahat malzemeleri kumaşları, nakış ve ev tekstilinde de olanaklara sahiptir. Afrika kumaşları Avrupa ve Amerika piyasalarında orijinal desenleri ve özellikleri sayesinde talep görmektedir. Bu sektörde 100 binden fazla terzi ve en az 100 makine kapasiteli fabrikalar bulunmaktadır.

 

• Turizm

Ülke için en önemli döviz kazandırıcı kalemler arasında turizm sektörü sayılabilir. Dakar, Thies ve Ziguinchar turizmde canlı bölgelerdir. Gelen turistlerin çoğu Avrupalı, yarıdan fazlası ise Fransız’dır.
Turizm sektörü balıkçılık sektöründen sonra gelen ikinci dinamik sektördür. Senegal günümüzde Fransızca konuşulan Afrika ülkeleri arasında turistlerin ilk uğrak noktasını oluşturmaktadır. 2010 yılında ülkeye 1,5 milyon turistin çekilmesi hedeflenmektedir. Bu nedenle ülke turizm sektörünün önündeki zorlukları aşmayı ve bu sektörü geliştirmeyi hedeflemektedir. 1970–1980 arasındaki dönem turizm politikalarının ve turizmde öncelikli alanların ilk olarak belirlenmeye başladığı dönemdir. 1980–1990 arasındaki dönemde turizm alanları yaratılmaya başlanmıştır. 1990–2000 arasındaki dönemde; turizm önemli gelişme kaydetmiştir. 2009 yılında özellikle başkent Dakar’da yoğunlaşmış olarak Pullman, Meridien, 
Radison-BLU, Club Med gibi uluslararası otel zincirleri tarafından işletilen 5 yıldızlı otellerin 
sayısında artış görülmektedir. Halen Inter Continental uluslararası oteller zincirinin Dakar’da 5 
yıldızlı otel inşaatı sürmektedir. İnşaatın 2012 yılı ortalarına yetiştirilmesine çalışılmaktadır.
Turizm sektörü ülkede bir buçuk milyon kişiye istihdam sağlamaktadır.
Turistik bölgelerin oluşturulmasının yanısıra Senegal’in ECOWAS (Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu) ve UEMOA’ya üye olması, Saint-Louis müzik festivali gibi aktivitelerin olması, iklim ve plajların uygun olması, demokratik yönetimin ve modern İslam anlayışının bulunması turizme avantaj sağlamaktadır.
Ancak, önceki yıllarda Senegal’in en güzel bölgesini oluşturan Casamance bölgesinde turizmi sarsan olayların yaşanması ve Turizm Bakanlarının sık sık değişmesi, turizmin gelişmesini olumsuz etkilemiştir. Sektör şimdiye kadar özellikle Fransa ağırlıklı yabancı kaynaklı yatırımlarla bugüne kadar gelmiştir. Yabancı turizm şirketleri arasında ağırlıklı olarak Fransa, Almanya, İtalya, İspanya ve Belçika bulunmaktadır. Türk Havayolları 5 Nisan 2009 tarihi itibarıyla Istanbul-Dakar ve Dakar-Sao Paolo direk uçak seferlerini başlatmıştır ve Mart 2010’da direk sefere dönmüştür.Turizm sektörü ülkede bir buçuk milyon kişiye istihdam sağlamaktadır.
Senegal’e turist akımı iki dönemde olmaktadır. Birincisi havanın sıcak ve kuru olduğu Kasım-Nisan dönemidir. Daha az turist çeken ikinci dönem ise nem oranının ve sıcaklığın arttığı Mayıs-Ekim dönemidir. İlk dönemde turist sayısı ikinci döneme göre ortalama %49 daha fazla olmaktadır.
Goréee Adası, Dakar Saint-Louis ve Rufisque bölgesi Senegal’in kültürel alanda turizm bölgesini oluştururken doğa güzellikleri açısından aşağıda belirtilen bölgeler turizmde önem taşımaktadır.

 

• Ulaştırma ve Telekomünikasyon Altyapısı

Ülke içi ve komşu ülkeler arası karayolu ulaşım altyapısı hali hazırda çok yetersizdir. Ülke içi taşımacılıkta kontroller çok sıktır; polis ve jandarma tarafından her 100 km’de ortalama 2,3 kontrol yapılmaktadır. Trafik yoğunluğu, yol koşulları ve sık kontrollerden kaynaklanan gecikmeler dikkate alındığında, karayolu taşımacılığı ortalama 6km/saat gibi çok düşük bir hızda yapılabilmektedir.
Ulaşımdaki altyapı yetersizliğinden kaynaklanan maliyetin milli gelirde %4,6 gibi ciddi bir oranda kayba yol açtığı tahmin edilmektedir. Yabancı sermaye yatırımlarının önündeki en büyük engellerden biri de ulaşımda yaşanan sıkıntılardır.
Ekonomik faaliyetlerin %85’inin gerçekleştirildiği Dakar bölgesi içerisinde, 230 milyon Euro tutarında 25 km’lik bir ücretli otoyol inşaasına başlanmıştır. Dakar ile Diamniado kentini birbirine bağlayan otoyolun tamamlanması ile ulaşımın 2 saatten 30 dakikaya düşmesi beklenmektedir. Söz konusu otoyolun hizmete girmesi ile bölgedeki ekonomik faaliyetlerde ciddi bir hızlanma beklenmektedir.
Telekomünikasyon, Senegal’in önemli ve güçlü bir sektörüdür. Son beş yıldır yaklaşık %20 oranında büyüyen telekomünikasyon sektörü GSMH’nın %7’sini oluşturur duruma gelmiştir. Nüfusun yaklaşık %64’ü mobil telefon kullanmaktadır (7,8 milyonun üzerinde). Haziran 2010 itibarıyla ülkenin %87’si kapsama alınmıştır. Mobil telefon aboneliklerinin %99’u ön ödemeli (kontörlü) aboneliklerden oluşturmaktadır. Ekim 2010 itibarıyla sabit telefon aboneliklerinin sayısı 331,5 bin, internet aboneliklerinin sayısı ise 85,3 bindir.
Sonatel (Societe Nationale de Telecommunications) ülkenin telekomünikasyon kuruluşudur. 1985 yılında kurulmuş ve hisselerinin bir bölümü France Telecom’a satılarak 1997 yılında özelleştirilmiştir. Sonatel’in mobil telefon ve internet ile ilgili kuruluşu (Sonatel Alize) France Telekom’un marka birliği sağlama çalışmaları kapsamında 2006 yılında “Orange” adı altında yeniden yapılandırılmıştır. Şirket %61 pazar payına sahiptir.
Senegal’de Sonatel Mobiles, Sentel ve Expresso olmak üzere 3 tane mobil telefon hizmeti veren operatör bulunmaktadır. Orange markası ile hizmet veren Sonatel Mobiles pazarın %60’ına sahiptir. France Telekom Sonatel’in %42,3’lük hissesine sahiptir. %27’lik hisse ise kamunun elinde bulunmaktadır. Lüksemburg merkezli Sentel’in pazar payı %31 civarındadır ve Tigo markası ile hizmet vermektedir. Sudan merkezli Expresso’nun pazar payı ise %9 civarında bulunmaktadır.
Diğer taraftan “Agency of Regulation of Telecommunications (ART)” telekomünikasyonun teşvik edilmesi ve geliştirilmesi rolüne sahiptir. Görevi telekomünikasyonun yaygınlaşması, gelişmesi ve tüketicilerin etkin bir biçimde korunmasıdır.
 

• Enerji

Senegal’de elektriğe olan talep devamlı artmaktadır. Buna karşın elektrik üretimi yetersiz ve pahalıdır. Üretim esas olarak dizel ve gaz türbinleriyle sağlanmaktadır. Türbinlerin eski ve yetersiz olması nedeniyle yeterli miktarda elektrik üretilememektedir. Senegal’in kurulu elektrik kapasitesi 2008 verilerine göre 635 Mwatt’tır. 2010 yılı itibarıyla net üretim 2,8 milyar kilowatt/saat (kW/s) olarak gerçekleşmiştir. Nüfusun elektriğe erişim oranı %30’lar civarındadır. Elektriğe kırsal kesimlerdeki erişim oranı ise %9’lara kadar düşmektedir. Elektriğe ulaşabilen kesim de düzenli ve sürekli alamamaktadır. Hemen hemen her gün kesintiler olmakta ve bu kesintiler 10 saate kadar uzayabilmektedir. Ülkenin %25’lik kesimi jeneratörlerle kendi elektriğini kendi üretmektedir. Elektrik kesintileri, ekonomik faaliyetlerin yürütülmesini bıkkınlık ölçüsünde kesintiye uğratmakta ve maliyetlerin artmasına yol açmaktadır. Elektrik kesintileri, ayrıca yabancı sermaye yatırımlarının önündeki en büyük engellerden biridir. 

Ülkenin ulusal elektrik şirketi Senelec nakil ve dağıtım sektörlerinde tekeldir. Üretim ise sektörün serbestleştirilmesinden sonra yap-işlet-devret modeli çerçevesinde özel sektöre de açılmıştır. Senelec tek alıcı olarak bağımsız enerji üreticileriyle alım sözleşmeleri imzalamaktadır.
Ülkede elektrik üretimi ile talep arasında kronikleşmiş bir fark mevcuttur. 2010 yılında 2,6 milyar kW/s olan elketrik üretimi %3 gerileyerek 2011 yılında 2,5 milyar kW/s olmuştur. Ancak Senelec, giderek eskiyen elektrik santrallerinden kaynaklanan bir enerji güvenliği sorunu yaşamaktadır. Sürekli yaşanan elektrik kesintilerinin ekonomik faaliyetleri yavaşlatması ve üretimi olumsuz etkilemektedir.
Hidroelektrikle ilgili iki kuruluş bulunmaktadır. Senegal nehri ile ilgili olan OMVS, Gambiya nehri ile ilgili olan ise OMVG’dir. Mali’de Senegal nehri üzerinde kurulmuş olan 200 MW kapasiteli Manantali barajından üretilen elektrik Mali, Moritanya ve Senegal tarafından paylaşılmaktadır. Senegal %33’lük bir paya sahiptir.
 

• Bankacılık

Senegal Batı Afrika Parasal Birliği (UMOA)’nin 8 üyesinden biridir. Batı Afrika Ülkeleri Merkez Bankası (BCEAO) Dakar’da bulunmaktadır. Birlik içinde kullanılan ortak para birimi olan FCFA BCEAO tarafından piyasaya sunulmaktadır. 

• Doğrudan Yabancı Yatırımlar
•  
• Doğrudan Yabancı Yatırımların Görünümü

Senegal yılda 200 – 250 milyon dolar civarında doğrudan yabancı sermaye yatırımı çekmektedir. Birlemiş Milletter’in 2011 Dünya Yatırım Raporu’na göre 2010 yılı itibarıyla Senegal’in doğrudan yabancı sermaye stoğu sadece 1,6 milyar dolar civarındadır. Bu da Senegal’in Afrika’da en az doğrudan yabancı sermaye çeken ülkelerden biri olduğunu göstermektedir. Batı Afrika’da bile doğrudan dış yatırımlarda 8. sırada bulunmaktadır. 
Pazarda hali hazırda egemenliği ve etkinliği açık bir şekilde görülen Fransa, Senegal’in en büyük ticari ortağı olmanın yanısıra ülkeye en fazla yatırım yapan ülkedir. Fransız yatırımları; telekomünikasyon hizmetleri, petrol dağıtım, gıda üretim, bankacılık, turizm, deniz taşımacılığı, gayrimenkul, bilgisayar, genel ithalat-ihracat, otomotiv gibi sektörlerde yoğunlaşmaktadır. Diğer ülkelerin de benzer alanlara önem verdiği görülmektedir.
Lübnan asıllı Senegal yurttaşları daha çok orta büyüklükte işletmelerle kimya, gıda, tekstil, plastik, sektörlerinde yatırımlar yapmaktadır. Son yıllarda, Fas’ın yatırımları dikkat çekmektedir.

• Yatırımlarda Öncelikli Alanlar

Ülkede yürütülen mevcut programlarda sağlık, eğitim, taşımacılık, enerji ve su yatırım için dikkat çeken alanlar olarak görülmektedir.
Diğer taraftan, altyapı ve inşaat en fazla yatırım yapılan sektörler olarak; özellikle ulaştırma sisteminin rehabilitasyonu yönünde Dünya Bankası tarafından desteklenen projeler vardır.
Tarım, ambalaj, tekstil, ayakkabı, oto yedek parçası, beyaz eşya gibi konularda küçük ölçekli yatırımlar yapılabilir. Yabancı sermaye yatırımları konusunda herhangi bir kısıtlama ya da yerli ortak şartı aranmamaktadır. Yatırım konusunda detaylı bilgi Senegal’in yatırımla ilgili kurumu olan APIX’den alınabilir.
APIX-Agence Nationale Chargée de la Promotion 
de l’Investissement et des Grands Travaux
52-54 Rue Mohamed V BP 430 – Dakar - Sénégal / Senegal
Tel: 221-8490555 Fax: 221-8239489
E.mail: apix@sentoo.sn
http://www.apix.sn Http://www.investinsenegal.com

• Dış Ticaret
•  
• Genel Durum

Senegal dış ticaretinde sürekli açık veren bir ülkedir. Economist İntelligence Unit verilerine göre 2011 yılı ihracatı 2,4 milyar dolar, ithalatı ise 5,4 milyar dolar civarında bulunmaktadır. 

Senegal’in başlıca ihraç ürünleri; petrol yağları, başta balık olmak üzere çeşitli su ürünleri, altın, çimento, fosforik asit, yerfıstığı yağı, sigara, sabun, demir ve çelik, tütün ve pamuktur. Bu ürünlerden petrol yağları, demir ve çelik ve çimento Senegal’in aynı zamanda en çok ithal ettiği ürünler arasında yer almaktadır. İhracat yapılan başlıca ülkeler; Mali, Hindistan, İsviçre, Fransa, Gine, Gambia, Moritanya, İspanya, Fildişi Sahili, Gine Bissau, İtalya ve Lübnan’dır.
Senegal’in başlıca ithal ürünleri; petrol yağları, ham petrol, pirinç, binek otomobilleri, buğday, ilaç, süt ve krema, petrol gazları, demir-çelik ürünleri, telefon cihazları, kamyonlar, şeker, soya yağı, iş makineleri ile bunların aksam ve parçaları, taşkömürü ve çimentodur. Senegal’in ithalat yaptığı en önemli ülke Fransa’dır. Fransa’yı Nijerya ve Çin takip etmektedir. Senegal, tarihi ilişkileri nedeniyle en önemli ticari ortağı olan Fransa’dan her türlü ürünü ithal ederken, Nijerya’dan hemen hemen sadece ham petrol ithal etmektedir. Hollanda, İngiltere, İspanya, Tayland, Brezilya, ABD, Hindistan, Japonya ve Fildişi Sahili Senegal’in en çok ithalat yaptığı diğer ülkelerdir.
Mevsim koşulları ve kolay ulaşım imkanları değerlendirildiğinde Senegal, AB pazarına tarım ürünleri ihracatı bakımından avantajlı konumda bulunmaktadır. Ancak, AB’nin uyguladığı standartlara ulaşmada sorunları bulunmaktadır. 
 

• Ülkenin Dış Ticareti

•  
   
•  
•  
• İhracatında Başlıca Ürünler

•  
   
• İthalatında Başlıca Ürünler

•  
• Başlıca Ülkeler İtibarı ile Dış Ticareti

• Dış Ticaret Politikası ve Vergiler
•  
• Dış Ticaret Politikası

Senegal Batı Afrika’da diğer ülkeler ile de ticaret yapılabilmesine imkan tanıyacak önemli bir jeopolitik konuma sahiptir. Senegal pazarı Batı Afrika pazarına giriş için önemli bir kapı konumundadır. Son yıllarda Çin ve İran dahil bir çok ülkenin Senegal ile işbirliği imkanlarını araştırması da benzeri nedenlerden kaynaklanmaktadır.
UEMOA üyesi ülkeler arasında tarife ve tarife dışı engellerin tümü 1 Ocak 2000’den itibaren kaldırılmıştır. Bu çerçevede değerinin en az yüzde 60’ı UEMOA kökenli olan sanayi ürünleri de UEMOA ürünü sayılmakta ve bu ürünlerin UEMOA içi dolaşımına tarife uygulanmamaktadır. Diğer taraftan, üçüncü ülkelerden yapılan ithalatta uygulanan tarife dışı engeller az da olsa mevcuttur. Kanunlara ve kamu ahlakı ve düzenine uygun olmayan ürünlerin ithalatına izin verilmemektedir. Hayvansal gıda ürünleri ithalinde; menşeini gösteren belge, sağlık sertifikası istenmektedir. Bitkisel ürünlerde ise, Tarım Bakanlığı tarafından düzenlenen bitki sağlığı sertifikası aranmaktadır. Ayrıca, kalite belgesi ve gıda güvenliği, hayvan sağlığı, bitkilerin korunması, insanların hayvansal ve bitkisel hastalık ve ilaçlardan korunması vb. amaçlarla uluslararası standartlara uygunluk aranmaktadır.
Diğer taraftan, ithal edilen malların kontrolü için bir program uygulamaya konulmuştur. Buna göre; Senegal’e ithal edilen mallar, sevk edilmeden önce, ihraç ülkesinde; Senegal topraklarındaki kontrol, hakkı saklı kalmak üzere uzmanlaşmış ve devletçe yetkili kılınan bir şirket (hali hazırda COTECNA) tarafından;

• kalite
• miktar 
• fiyat 
• birim başına fiyat listesi açısından incelemeye tabi tutulmaktadır. 
 

• Tarifeler ve Diğer Vergiler

1994 yılında başlatılan yapısal reform ve makroekonomik istikrar programının temel hedefi devletin nihai olarak ekonomik aktivitelerden uzaklaşması olarak öngörülmüştü. Bunu sağlamak için de fiyat liberalizasyonu, ticarette serbestleşme ve KİT’lerin özelleştirilmesi hedeflenmişti. Bu çerçevede, ticaret politikası serbest hale getirilip, sınai ve ticari faaliyetlerin icra edilmesi ile ilgili sınırlamalar ile ithalat ve ihracattaki miktar kısıtlamaları da kaldırılmıştır.
1994’te oluşturulan Batı Afrika Ekonomi ve Para Birliği (WAEMU) içinde tarife serbestleştirilmesi sürecinde önemli mesafe kaydedilmiştir. Bu çerçevede, gümrük tarifelerinde ve KDV’de harmonizasyonuna gidilmiş ve topluluk bünyesinde rekabet uygulamalarına yönelik ortak bir anti-damping kodu ortaya konulmuştur. 2002 yılında bu çerçevede Senegal belirlenen ortak tarifenin uygulamasına geçmiştir. Uygulanan gümrük oranları 1994’teki ortalama %37 seviyesinden %14,7 düzeyine çekmiştir. WAEMU’ya üye ülkeler Benin, Burkina Faso, Fildişi Sahili (Côte d’Ivoire), Gine Bissau, Mali, Nijer, Senegal ve Togo’dur.
Birlik temel mallara %0; sermaye malları, hammaddeler ve spesifik girdilere %5, ara malı ve girdilere %10, nihai tüketim malları ve diğer mallara %20 oranlarında ortak gümrük tarifesi uygulamaktadır. 
Bir Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi ülke olarak En Çok Kayırılan Ülke Statüsündedir ve 2001 yılında da az gelişmiş ülke olarak kabul edilmiştir.
Hali hazırda değişik oranlarda “diğer tarife ve vergiler” başlıklı bir uygulama ve ek bazı resimler de uygulanmaktadır. Bunlardan iki ek vergi önemlidir:
RC-Statistical Charge %1
PCS-Community Solidarity Levy %1
Ayrıca tarım ürünlerini korumak amacıyla TCI olarak isimlendirilen özel ithalat vergisi şeker, buğday ve rafine bitkisel yağ gibi ürünlere uygulanmaktadır. WAEMU dışında soğan, sigara, patates, muz, darı ve süpürge darısı gibi bazı ürünlere süreli olarak sürşarj uygulanmaktadır.
Vergiye konu ürünlerde kıymetler CIF üzerinden değerlendirilmektedir.
İlaveten vergiye konu bütün işlemlere %15–20 arasında değişen oranlarda KDV üye ülkeler tarafından uygulanmaktadır.
 

• Ürün Standartları ile İlgili Uygulamalar

Senegal, serbest ticarete engel oluşturacak milli standartların kullanılmasını önleyen Tokyo Round Anlaşması’nı imzalamıştır. Genellikle Fransız standartları dikkate alınmaktadır. Firmaların uluslararası kalite kontrol standartlarıyla alakalı olarak aşağıda verilen yerel kurumlarla irtibata geçmeleri faydalı olacaktır:
BIVAC SENEGAL
Rue 3 Prolongée x Boulevard de l'Est
Point E - BP 592 Dakar
Tel. 00221 / 865 13 74 
Fax 00221 / 865 13 75
E-mail: bivac-dkr.lo@sn.bureauveritas.com
SGS
B.P. 2734 DAKAR
Tel. 00221 / 849 43 43 
Fax 00221 / 849 43 33 
E-mail: sgs_senegal@sgs.com 
Web: www.sgs.com
Ayrıca, resmi dil Fransızca olduğundan ürün bilgilerinin Fransızca yazılması gerekmektedir. Standartlar, Senegal Standardizasyon Derneği (l’Association Sénégalaise de Normalisation-ASN) tarafından hazırlanmaktadır.

• Türkiye ile Ticaret
•  
• Genel Durum

 
Türkiye ile Senegal arasındaki ikili ticaret son 10 yıldır istikrarlı bir şekilde artmaktadır ve Türkiye dış ticaret fazlası vermektedir. 2007-2011 döneminde Senegal'e ihracatımız % 24 artarken Senegal’den ithalatımız ise % 11 artmıştır. Ancak ihracatımıza kıyasla ithalatımız çok düşük rakamda seyretmektedir. 2011 yılında ihracatımız % 87 artarak dış ticaret hacmimiz 158,5 milyon dolara ulaşmıştır. 2012 yılı dış ticaret hacmi ise bir önceki yıla göre bir miktar gerileyerek 130 milyon dolar seviyesinde kalmıştır.

İhracat


2011 yılı ihracatımız bir önceki yıla göre %87 oranında yükselerek 156 milyon dolar seviyesinde gerçekleşmiş ancak 2012 yılında %17 oranında düşerek 128 milyon dolar seviyesine gerilemiştir.
İhracatımızda en önemli yeri, başta demir-çelik ürünleri ve çimento olmak üzere, inşaat malzemeleri tutmaktadır. Bisküvi, margarin, maya, çikolata ve kakao içeren gıda müstahzarları ile makarna en çok ihraç edilen tarımsal ürünlerdir. Plastik ve kağıt ambalaj malzemeleri, tuvalet ve havlu kağıtları, sabunlar, soğutucular, çeşitli tarım makineleri ile gıda işleme makineleri önde gelen diğer önemli ihraç ürünleridir.

  

 
 
İthalat
Genel ithalatımız içinde çok düşük bir paya sahip olan Senegal’den
düzenli olarak sadece balık ithal edilmektedir. Zaman zaman ham deri
ithalatı gerçekleştirilmektedir. 2012 yılında ise az miktarda pamuk ithalatı
olmuştur.
  

 
İki Ülke Arasındaki Anlaşma ve Protokolle

Türkiye ile Senegal arasındaki ticari ve ekonomik ilişkiler çerçevesinde imzalanmış olan anlaşmalar / protokoller aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

 
İki ülke arasında 3.12.1992 tarihinde “Ticaret, Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşması” imzalanmıştır. Sözkonusu Anlaşma çerçevesinde kurulması öngörülen Karma Ekonomik Komisyonu’nun (KEK) ilk toplantısının 2004 yılı Haziran ayında yapılması kararlaştırılmış ancak, daha sonra Senegal’de meydana gelen kabine değişikliği nedeniyle sözkonusu toplantı 18-19 Aralık 2006 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilmiştir.

Eş başkanlıklarını Devlet Bakanı Beşir Atalay ve Senegal Dışişleri Bakanı Cheikh Tidiane Gadio’nun yaptığı toplantı sonunda ticaret, sanayi, el sanatları, tarım, bayındırlık, ulaştırma, turizm, kültür, eğitim, bilim ve yeni iletişim teknolojileri alanlarında işbirliğini kapsayan bir Protokol imzalanmış olup, protokol uygulamalarının izlenmesi amacıyla; Senegal Dışişleri Bakanlığı ve T.C. Dakar Büyükelçiliği eş başkanlığında bir karma KEK izleme komitesi kurulmuştur.
Diğer Temas ve Görüşmeler
1999 Ekim ayında bir Türk İhraç Ürünleri Haftası düzenlenmiş ve bu fırsatla İstanbul ve Dakar Ticaret Odaları arasında bir işbirliği protokolü imzalanmıştır.
Senegal Ticaret ve KOBİ Bakanı Aicha Agne Pouye ve beraberindeki iş adamları heyeti, 72. Uluslararası İzmir Fuarına katılmak ve İstanbul ve Ankara’da temaslarda bulunmak üzere 2003 Ağustos ayında ülkemizi ziyaret etmiştir.

Diğer taraftan, Senegal işadamları heyeti 23-28 Mayıs 2004 tarihleri arasında, İstanbul’da Türk iş çevreleri ile temaslarda bulunmak üzere ülkemize bir ziyaret gerçekleştirmiştir. Dakar Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı başkanlığındaki Senegal Alım Heyeti Programı’na; kozmetik, tekstil, hazır giyim, ev aletleri, kimya, inşaat malzemeleri, makine sektörleri ile el sanatları ve turizm alanında faaliyet gösteren 16 firma iştirak etmiştir.

Türk İhraç Ürünleri Fuarı 24-27 Kasım 2005 tarihlerinde Senegal Uluslararası Dış Ticaret Merkezi’nde gerçekleştirilmiştir. Fuar için ayrılan 2000 m2’lik alanda 114 Türk firmasının ürünleri sergilenmiştir.

Fuara makine ve ekipmanları; inşaat malzemeleri; otomotiv yedek parça; ev ofis, otel ve restoran ekipmanları; gıda ve temizlik ürünleri; hazır giyim; ev tekstil; kimyasallar; zirai ürünler sektörlerinden katılım olmuştur. Fuar için tahsis edilen 2000m2’lik alanda 114 Türk firmasının Fuar ile birlikte 25 Kasım günü «Türkiye’nin Afrika Stratejisi, Senegal’de Yatırım ve İş Fırsatları ve İslam Kalkınma Bankası ile İşbirliği» konulu bir Forum düzenlenmiştir. Foruma Dış Ticaret Müsteşarı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın diğer yetkilileri, İKÖ Genel Sekreteri Danışmanı, İslam Kalkınma Bankası Ticaret Finansmanı Direktörü, Senegal Yatırımları Teşvik Ajansı Başkan Yardımcısı konuşmacı olarak yer almışlardır. Forum, Türk ve Senegalli işadamları ile Senegal Hükümeti’nden yetkililer ve basın tarafından izlenmiştir.

Dakar’da kurulu “Kardeşlik” adlı Senegal-Türkiye İş Adamları Derneği ile Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu (TUSKON) içerisinde faaliyet gösteren Anadolu İşadamları Federasyonu işbirliği ile 19-23 Nisan 2009 tarihleri arasında Dakar’da Türkiye-Senegal ve Çevre Ülkeler İşadamları Toplantısı düzenlenmiş, etkinliğe Türkiye’den 109 işadamı, Senegal ve çevre ülkelerden de 228 işadamı katılmıştır. 

 

• İşbirliği İmkanları

• İşadamlarının Pazarda Dikkat Etmesi Gereken Hususlar
•  
• Ticareti Etkileyen Kültürel Faktörler

Senegal’de geleneksel kolektif yaşam tarzı baskın konumda ve oldukça belirgindir. Resmi olarak konuşulan dil varlığını gösteriyor olmakla birlikte ülkenin kültürel mirası olan yerel konuşma geleneği özellikle toplumda yer alan yaşlı ve saygın bireylerin öncülüğünde sürdürülmektedir. 
Özellikle kırsal kesimde ayinler ile törenlere aktif katılım görülmektedir. Yasalara göre cinsiyet ayırımı yasak olmakla birlikte erkekler aile reisi konumunda yer almaktadır. Ülkede ayrıca birçok dini kutlama ve tatil günleri bulunmaktadır. Senegal’in bağımsızlık günü 4 Nisan’dır.
Günlük yaşam içinde selemlaşma hafife alınmaması beklenen önemli bir unsur olup iyi ilişkiler kurulması bakımından önemsenmektedir. Aile lişkileri de önemsenmekte ve karşılaşmalarda aile bireylerinin sorulması sıkça rastlanan ön konuşmalar arasında yer alır. Tokalaşma da yaygın olup bu tip konuşmalar uzun tokalaşmalar ile birlikte görülebilmektedir.
Senegal’de bir dizi günlük yemek çeşidi bulunmakla birlikte mısır ekmeği, kuskus ve pirinç temel tüketilen yiyeceklerdir. Ayrıca fıstık ve taze deniz ürünleri ana protein kaynaklarıdır. Chili sos ve palm yağı da yemeklerde sık olarak kullanılmaktadır. Başlıca yemek çeşitleri arasında; thiéboudienne (kızarmış taze balık, pirinç ve sebze sosu), yassa au poulet or yassa au poisson (balık veya tavuk ızgara, kuru soğan ve limon sosu) ve mafé (fıstıklı güveç) yer alır. Yemekler genellikle toplu olarak yenir ve servis tek tabak ile yapılır. Burada Afrika’da yaygın olan “fayda” terimi adı altında uygun paylaşım yönteminin ifadesi vurgulanır. Senegal içkisi olan bira Dakar’daki bira fabrikalarında üretilmektedir.
Senegal zengin müzik kültürüne sahip bir ülkedir. Uluslararası üne sahip Baaba Maal, Mbaye Dieye, Faye Akon gibi Afropop müzik sanatçısı yetiştirmiştir. Topluluk içinde el çırpma ve kalça sallama hareketleri ile müzik eşliğinde dans sıkça görülebilmektedir. Herbir etnik grubun kendisine ait özgün müzik aletleri bulunmaktadır. Çoğunluğu vurmalı sazlardan oluşur.
Senegal’de el yapımı hediyelik eşya da oldukça yaygındır. Mücevher, kumaş, sepet örme ve müzik aletleri yaygındır. Ayrıca cam altı yazı ve resim işleme popular bir gelenek halini almıştır. Özellikle şehirler ve bazen kırsal kesimde de çok popular olan, günlük yaşamda görülen olayların cam altına boyama ile anlatıldığı bu aktiviteler ince sanatlar olarak değerlendirilmektedir. Kum ile boyama da bilinen en eski sanatlardan birisidir. 
 

• Para Kullanımı

Senegal para birimi olan CFAfr ile Fransız Frangı arasında sabit bir kur vardı. Bu sebeple daha önce çoğu yerde FrFrg da kullanılmaktayken, Euro’ya geçilmesinin ardından CFAfr Euro’ya eşitlenmiştir ve Euro da değişimde kullanılabilir hale gelmiştir. Diğer taraftan, bankalar arasında büyük kur farkları bulunmamaktadır. Ülke genelinde kredi kartı kullanımı yaygın değildir.
CFAfr, Fransa hariç sadece CFA ülkelerinde konvertible dövizdir.
 

• Pasaport ve Vize İşlemleri

Senegal Türk vatandaşlarına vize uygulamakta olup, Türkiye’deki Konsolosluğu’ndan temin edilmektedir.
Senegal Cumhuriyeti Büyükelçiliği
İran cad. 47/5 G.O.P. Ankara
Telefon: 466 30 86
Faks: 427 22 13
Senegal Cumhuriyeti İstanbul Fahri Konsolosluğu
Cumhuriyet Caddesi No: 257-3
802230 Harbiye / Şişli / İstanbul
Tel: 212-241 73 72 Faks: 212-230 36 97
E.mail: senegalconsulate@tnn.net
 

• Resmi Tatiller ve Çalışma Saatleri

İşyerleri Pazartesi-Cuma günleri saat 08.00-13.00 / 15.00-17:30, dükkanlar 08:30-12:30/15:30-19:30, bankalar ise 08:00-11:00 / 14:30-16:00 saatleri arasında çalışmaktadır.
Bayramlar ve Resmi Tatiller

Yılbaşı : 1 Ocak
Noel : 25 Aralık
İşçi Bayramı : 1 Mayıs
Bağımsızlık Günü : 4 Nisan

Ayrıca tüm Müslüman (Hicri takvime göre Ramazan ve Kurban Bayramları) ve Katolik Bayramları da tatil olarak kabul edilmektedir. 
 

• Ulaşım

Hava Taşımacılığı: Dakar (Léopold Sédar Senghor International Airport) Batı Afrika hava ulaşımının kalbi olarak tanımlanabilir. İç havayolları olan “Air Senegal International” Dakar’dan Senegal’in diğer şehirleri yanında uluslararası alanda da gittikçe büyüyen bir şekilde Afrika’nın diğer bölgelerine ve Fransa’ya uçuşlar gerçekleştirmektedir. Diğer taraftan, birçok bölgesel havayolu Dakar’a uçuşlar gerçekleştirmektedir. Ivorian Airlines, Royal Air Maroc, TunisAir, AirMauritanie, Air Cap Vert, Gambia International, Air Algerie, Air Gabon, Cameroon Airlines, Air Guinea, Paramount, Air Burkina bunlardan önemlileridir.
Ayrıca, Avrupa’dan Dakar’a Air France, SN Airlines, Alitalia, TAP ve Iberia Airlines uçuşlar gerçekleştirmektedir. Uçuş rezervasyonlarının erken yapılmasında fayda vardır.
Türk Havayolları; 5 Nisan 2009 tarihi itibarıyla Istanbul-Dakar ve Dakar-Sao Paolo direk uçak seferlerini başlatmıştır.
Tren: Dakar-Barnako (Mali) arasında trenle seyahat etmek mümkündür. Fakat gecikmelere sıklıkla rastlanmakta ve çok kalabalık olmaktadır.
Limanlar: Senegal’in konumu limanlara sahip olmayı da beraberinde getirmiştir. Dakar, Batı Afrika’daki derin su limanlarının en büyüklerinden birine sahiptir. Limanın Batı Afrika’daki konumu Avrupa ile Güney Amerika arasındaki taşımalarda stratejik bir önem taşımaktadır.
Karayolu: Ulaşım yollarının rehabilite edilmesi gerekmektedir. Dakar geniş bir taşıma ağına sahiptir. Otobüsler çok kalabalık olup, zamanında işlememektedir. "car rapides" olarak tanımlanan dolmuş kullanımı oldukça yaygındır. Siyah-sarı renkli olan taksi kullanmak mümkün olmakla beraber, belirli tarife yoktur ve taksimetreli araç azdır. Bu sebeple pazarlık yapılmalıdır.
 

• Yerel Saat

Senegal yerel saati Greenwich saati ile aynıdır.

• Telefon Kodları

• Genel Değerlendirme ve Öngörüler
•  
• Giriş

Senegal, Afrika’nın batısında oldukça stratejik bir konumda olan ve bu konumu itibariyle de geniş bir hinterland’e sahip bir ülkedir. Ülke ekonomisi tek başına düşünüldüğünde büyüklüğü sınırlı gibi görünse de, Senegal’i sadece Senegal pazarı olarak ele almayıp, WEAMU bünyesinde gerçekleştirilen gümrük birliği çerçevesinde daha geniş pazarlara açılmak için uygun bir üs olarak değerlendirmek gerekmektedir. 
Senegal Batı Afrika’ya açılmak için kullanılabilecek en uygun kapıdır. Dünyadaki rekabet ortamının gittikçe arttığı bir durum söz konusudur. Bu ortamda; gelişmekte olan pazarlar, gelişmekte olan ülkeler için gelişmiş pazarlardan daha fazla bir potansiyele sahip olmaktadırlar. Bu sebeple Senegal, değerlendirilmesi gereken bir ülke olarak karşımıza çıkmaktadır.

• Tarım ve Gıda Ürünleri İhraç Potansiyelimiz
•  
• Giriş
• Bitkisel Yağlar

KATI VE SIVI YAĞLAR (MARGARİN - gtip: 1517 , ZEYTİNYAĞI - gtip: 1509, 1510)
Senegal’in katı ve sıvı yağ ithalatının %80’ini soya ve palm yağı oluşturmaktadır. Margarinin payı ise %10 civarında bulunmaktadır. 
Senegal’in katı ve sıvı yağ ithalatı daha çok unlu mamuller sektörü için endüstriyel üretime yönelik olarak ithal edilmektedir. Fransa ve İspanya gibi AB ülkelerinin lojistik açıdan sağladıkları avantajların fiyatlara da yansıması nedeniyle ithalatçılar mal alımını bu ülkelerden yapmayı tercih etmektedir. Öte yandan Senegal pazarının küçüklüğü ve pazardaki belirsizlikler de yağ ihracatçılarımız açısından bu ülkenin öncelikli bir pazar konumuna gelmesini engellemektedir.

 

• Endüstriyel Bitkiler

TÜTÜN (gtip: 2401)
Senegal’in tütün üretimi bulunmamakta ve ihtiyaç duyulan tütünlerin tamamı ithalatla karşılanmaktadır. Senegal’in ithal ettiği tütünlerin büyük bir bölümünü şark tipi dışında kalan diğer tütünler oluşturmaktadır. Senegal’in Türkiye’den ithalatı yok denecek düzeydedir. Ülkemiz tütünleri için yurt dışında hissedilen en önemli eksikliklerinden birisi tanıtımın yetersiz oluşudur. Bu eksikliği gidermek üzere Senegal’de tütün mamulleri üretimine büyük ölçüde hakim olan ve esas olarak Fransızların denetiminde bulunan tütün üretim kurumu ile ve sınırlı sayıda bulunan özel firmalarla yapılacak birebir görüşmelerin Senegal’e tütün ihracatımıza önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 

• Hububat

BUĞDAY (gtip: 1001)
Buğday üretimi bulunmayan Senegal buğday ihtiyacını tamamen ithalatla karşılamakta ve yıllık ortalama 171 milyon dolarlık buğday ithal etmektedir. Senegal buğday ithalatını önemli ölçüde Fransa’dan gerçekleştirmekte, bu ülkeyi Uruguay, Kanada ve Arjantin takip etmektedir. Ülkemiz son yıllarda iklim koşullarının iyi gitmemesi nedeniyle önemli miktarlarda buğday ithal etmiştir. Ancak, yağışların yeterli olduğu yıllarda üretimdeki artışa bağlı olarak ülkemizde iç tüketim fazlası ihracata kanalize edilebilecek buğday üretimi gerçekleşebilmektedir. Bu yıl ve bundan sonraki yıllarda hasadın beklendiği gibi yüksek olması ve iç talep karşılandıktan sonra talep fazlası ürünün elde kalma durumu söz konusu olması durumunda, Senegal buğday ihraç edebileceğimiz bir pazar olarak düşünülebilir.  

• Maya

MAYA (gtip: 2102)
Senegal’in maya ithalatı, çok sınırlı olmakla birlikte, yıldan yıla artış göstermektedir. Türkiye, Senegal’in maya pazarında ilk sırada yer almaktadır ve Belçika, Portekiz ve Fransa ile rekabet halindedir.

• Zeytinyağı

Senegal’in toplam 212 milyon dolarlık katı ve sıvı yağlar ithalatının yaklaşık %80’ini ham soya ve palm yağı oluşturmakta olup, margarinin payı %10 civarındadır. Ayrıca 2008 yılında ithalatın %7’sini rafine pamuk yağı oluşturmuştur. Margarinde Türkiye’nin Afrika ülkelerinden yalnızca Kenya, Zambiya, Tanzanya ve Kamerun’a çok az miktarlarda ihracatı bulunmakta olup, Senegal’e ise son beş yılda ihracat görünmemektedir. Senegal’in zeytinyağı ithalatı ise bir önceki yıla göre 2008 yılında yaklaşık 2 kat artış göstermiştir. Türkiye’den ülkeye kesintili olarak devam eden zeytinyağı ihracatı ise 2001’de 145 bin, 2003’de 90 bin, dolar olmuş ancak daha sonra 2008 yılına kadar ihracat gerçekleştirilmemiştir. 

• Sanayi Ürünleri ve Hizmetler İhraç Potansiyelimiz
•  
• Giriş
• Ambalaj Malzemeleri

PLASTİKTEN AMBALAJ MALZEMELERİ (gtip: 3923)
Senegal plastik ambalaj malzemelerinin önemli bir kısmını ithalatla karşılamaktadır. Bu grupta damacanalar, şişeler vb. ithalatı en çok yapılan ürünlerdir. 
Senegal’e söz konusu ürünlerdeki ihracatımız son yıllarda artış göstermektedir. Türkiye’nin pazardaki en önemli rakipleri başta Fransa ve İspanya olmak üzere AB ülkeleri ve Fildişi Sahili’dir. 
 

• Aydınlatma Gereçleri

AYDINLATMA (gtip: 9405)
Sektörün son 4 yıllık büyüme oranı -3 düzeyindedir. Lamba ithalatı 4 milyon dolarla sektör içindeki en önemli ürün grubudur. Türkiye zaten bu alanda ithalatçı bir ülke konumundadır. Avize ithalatı ise 1,5 milyon dolardır ve görece küçük bir pazardır. Eski sömürge ilişkilerinden dolayı Fransa pazarın hakimidir. Senegal’in yaptığı ithalatın % 50’den fazlası Fransa’dan karşılanmaktadır. Diğer önemli ihracatçılar ise Çin (%11,3), İspanya (%6,1), İtalya (5,6) ve Birleşik Krallıktır (%5,3). Türkiye’nin payı ise % 0,2’dir. İstatistiki veriler sektörde Türkiye için fazla bir potansiyel göstermemekle beraber; diğer Türk tüketim ürünlerinin ülkeye girmesi ile birlikte üretim potansiyeline sahip olduğumuz bu ürün grubunda da pazar payımız artabilir.
 

• Beyaz Eşya

BEYAZ EŞYA (gtip: 8418, 8422, 8450, 8509, 8516, 7321)
Satın alma gücü paritesine göre kişi başına 1.914 dolarlık yıllık gelire sahip olan Senegal oldukça fakir bir ülkedir. Halkın alım gücünün kısıtlı olması beya eşyaya olan talebin de kısıtlı kalmasına yol açmaktadır.
Beya eşya sektöründe oldukça güçlü olan Türkiye’nin iyi tanıtım ile pazar payını artırması imkan dahilinde görülmektedir. Bu alanda Türkiye’nin en önemli rakipleri Fransa, İtalya olarak görülmektedir.

• Demir Çelik

DEMİR ÇELİK VE DEMİR ÇELİKTEN EŞYA (gtip: 7213, 7214, 7215, 7216, 7311) 
World Steel Association’dan alınan verilere göre; Senegal’in kayda değer bir demir çelik üretimi bulunmamaktadır. Senegal’in 2011 yılı demir çelik mamul ve yarı mamul ithalatı 300 milyon dolar civarındadır. 
Senegal’in altyapı alanında büyük bir açığının bulunması demir-çelik ve demir-çelik ürünlerine talebinin artan oranlarda devam edeceğini göstermektedir. Türkiye’nin bu sektörlerdeki en önemli rakipleri Ukrayna, Brezilya ve İspanya’dır.
 

• Elektrikli Makineler ve Kablolar

 ELEKTRİKLİ MAKİNELER (gtip: 85)
Elektrikli makineler sektörü kapsamında yer alan ana ürün grupları: Elektrik jeneratörleri, elektrik transformatörleri, elektrik devresi teçhizatı, elektrik kumanda-dağıtım panoları, elektrik motorları, elektrik pilleri ve akümülatörleri, sanayi tipi elektrik fırınları, metalleri elektrik akımıyla işleyen makineler, elektro-termik cihazlar-rezistanslar, elektrik ampulleri, izole edilmiş kablo ve tellerdir.
Senegal’in kurulu elektrik kapasitesi yaklaşık 0,5 Gigawatt’tır. Aynı yılda net üretim 2,28 milyar kilowatt/saat (kW/s), net tüketim ise 1,66 kW/s olarak gerçekleşmiştir. Senegal Dünya ülkeleri ile kıyaslandığında net üretimde 128. net tüketimde 133. ve kurulu kapasite açısından 131. sıradadır. Nüfusun elektriğe erişim oranının ise %30’lar civarında olduğu bildirilmektedir. Bu oran dünya ortalaması olan %60’ın yarısına tekabül etmektedir.
Ülkenin ulusal elektrik şirketi Senelec iletim ve dağıtım sektörlerinde tekeldir. Üretim ise sektörün serbestleştirilmesinden sonra yap-işlet-devret modeli çerçevesinde özel sektöre açılmıştır. Senelec tek alıcı olarak bağımsız enerji üreticileriyle alım sözleşmeleri imzalamaktadır.
Ülkede elektrik üretimi ile talep arasında kronikleşmiş bir fark mevcuttur. Enerji talebinin 2005-
Ülkede endüstriyel yatırımlar ve üretim için gerekli olan enerji temini koşulları yetersiz olduğundan, endüstriyel üretimde kullanılan makineler için yeterli bir potansiyel oluşmamaktadır.
Senegal’deki enerji projelerinin bir kısmı “Dünya Bankası”, “International Finance Corporation” gibi uluslararası kuruluşlarca yürütülmekte ve alt-yüklenicilere ihale edilmektedir. Senegal’in elektrik üretim sektörü özel yatırımcılara açık olduğundan, örneğin İsveç, Lübnan kökenli firmalar ülkede elektrik üretim tesisi kurmakta ve/veya işletmektedirler. Transformatörler, elektrik devresi teçhizatı, elektrik kontrol-dağıtım panoları, elektrik kabloları gibi ürünlerde ülkemiz adına ihracat potansiyeli bulunmakla birlikte ihracat Türk enerji ve taahhüt inşaat şirketlerinin Senegal’de yer almasıyla mümkün görünmektedir. Yani enerji santrali inşası veya işletmesi, iletim-dağıtım hatları inşası/yenilemesi gibi işlerde Türk firmalarının yer alması Türk ürünleri için bir fırsat yaratabilecektir.
ELEKTRİK JENERATÖRLERİ VE ROTATİF KONVERTÖRLER (gtip: 8502)
Ülkedeki enerji sektörünün mevcut durumu göz önüne alındığında, elektrikli makineler kapsamında öne çıkan tek ürün, enerji ihtiyacının karşılanmasında alternatif bir çözüm olarak öne çıkan elektrik jeneratörleridir. Pazardaki en önemli tedarikçiler ABD, Fransa ve Çin’dir.
 

• Ev Tekstili
• Gıda İşleme Makineleri

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ (gtip: 8434, 8435, 8437, 8438, 8417.20, 8419.31, 8421.11, 8479.20)
2008 yılında gıda işleme makineleri sektöründe Senegal’in en çok ithal ettiği ürün grubu olan değirmencilik makineleri ithalatı 6,5 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
Senegal’in toplam gıda işleme makineleri ithalatı 19 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. İthalatın %77’si Hindistan, İtalya, Fransa ve İspanya’dan yapılmaktadır. 2008 yılında Türkiye Senegal’e sadece değirmencilik makineleri ihraç etmiş, 2009 yılında ihraç ürünlerimiz çeşitlenmiş ve 1 milyon dolardan fazla ekmek, pasta, bisküvi, makarna üretiminde kullanılan makine ihracatı yapılmıştır.
Senegal’de Fransızlar tarafından kurulmuş olan iki adet un değirmeni bulunmaktadır. Ülke un ihtiyacının bir kısmını yurt dışından buğday alıp içerde işleyerek, bir kısmını da doğrudan un ithal etme yoluyla karşılamaktadır. Un talebinin giderek artmakta oluşu değirmencilik makinelerine yönelik ihtiyaca işaret etmektedir.
 

• Hazır Giyim
• İlaç Sanayi

İLAÇ (gtip: 3004)
Senegal ilaç sanayisi ithalata bağımlıdır. Pazarda başlıca dört büyük firma faaliyet göstermektedir. Bunlardan bir tanesi kamuya ilaç tedariki yapan ve kamuya ait olan National Supply Office, diğerleri özel sektöre ait olan Sodipharm, Laborex ve Cophase’dir. Laborex, CFOA Gruba ait olan bir firmadır ve pazarın %60’ına sahiptir. Cophase firması yerli bir firma olup, pazarın %37’sine ve Sodipharma ise pazarın % 10’una sahiptir.
Senegal’in ilaç ithalatının yaklaşık %90’ını 3004 grubunda bulunan dozlandırılmış ve perakende hale getirilmiş ilaçlar oluşturmaktadır. Senegal perakende hale getirilmiş ilaç ithalatının üçte ikisi Fransa’dan ithal etmektedir. Hindistan’ın da son yıllarda pazarda etkinlik göstermektedir.
Ülkemizin, Senegal’e ilaç ihracat potansiyeli olup; bu potansiyelin kullanılabilmesi için firmalarımızın pazarı tanıması ve pazarlama çalışmalarının yoğunlaştırılması gerekmektedir. 
 

• Kağıt ve Karton Ürünleri

HİJYENİK KAĞIT ÜRÜNLERİ (gtip: 4818)
Senegal, yüksek doğum oranı ve artan kentli nüfusu ile hijyenik kağıt ürünleri için orta ve uzun vadede büyümesi beklenen bir pazar konumundadır. Pazardaki en önemli tedarikçiler; Türkiye(%22,3) ilk sırada olmak üzere Çin, Mısır, BAE ve Fildişi Sahili’dir.
Pazarda iyi tanıtım yapılabilmesi halinde bu ürünlerde Türk firmalarının pazar paylarını artırmaları mümkündür. 
 

• Kumaş

• Medikal Ürünler ve Cihazlar

TIPTA CERRAHİDE VE DİŞÇİLİKTE KULLANILAN GAZ BEZLERİ BANDAJLAR VB. MADDELER (gtip: 3005)
Senegal gaz bezi ve bandaj pazarı son beş yılda %8 oranında büyümüştür. Senegal bu ürünlerin önemli bir kısmını ithalatla karşılamaktadır. 2008 yılında 2,6 milyon dolar değerinde gaz bezi ve bandaj ithalatı gerçekleştirmiştir. İthalat 2007 yılına göre %31 oranında artmıştır. Gaz bezi ve bandaj ürünleri ithalatının yaklaşık %68’ünü pamuk ve sargı bezleri oluşturmaktadır. Türkiye’nin 2009 yılında Senegal’e olan gaz bezi ve bandaj ihracatı %6 artışla 219 bin dolara yükselmiştir.
Pazarda Fransızların ağırlığı bilinmektedir. Eski Fransız sömürgesi olması ve Fransızca konuşulması Fransız firmaların pazarda şansını artırmaktadır.
Firmalarımızın Senegal pazarına anılan ürünlere yönelik çalışmalar yapmasının toplam pazar payımızı artırmada etkili olacağı düşünülmektedir.
 

• Mobilya

MOBİLYA (gtip: 9403)
Senegal’de nüfusun %43’ünün 15 yaş altında olması ve nüfusun yarıya yakınının şehirlerde yaşaması pazar potansiyelinin gelecek için yüksek olacağını göstermektedir. Türkiye bu pazarda Çin, İtalya ve Fransa ile rekabet etmektedir.
Bu pazara satılacak ürünlerde reklam çok önemlidir. Ancak, tanıtım materyalleri ve teknik dokümanları Fransızca olmalıdır. Reklam ve tanıtımda, TV kanalları, radyo, gazete, dergi ve reklam panoları kullanılabilmektedir.
Dakar; Senegal’in ekonomik faaliyetlerin merkezi ve en büyük tüketim pazarını oluşturmaktadır. Dağıtımda; hem modern ve hem de geleneksel yöntemler kullanılmaktadır. Modern yöntemler, bir kaç tane olan ihracat/ithalat yapan büyük Fransız şirketleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Pazarda çok sayıda küçük ölçekli toptancı ve perakendeciler bulunmaktadır. 


 

• Otomotiv Ana ve Yan Sanayi

 Senegal yaklaşık 12 milyonluk nüfusuyla büyük, fakat fakir bir pazardır. Bin kişi başına düşen araç sayısı 22’dir. Bunun yanı sıra toplu taşımacılık, taksi adı verilen sarı mavi minibüslerle yapılmaktadır. 
Senegal’de Hindistan’ın Tata şirketi tarafından kurulmuş bir otobüs montaj fabrikası ve İran’ın Khodro firması tarafından kurulmuş olan bir binek otomobil fabrikası mevcuttur. Khodro firması Senegal ve İran ülke adlarının kullanılmasıyla oluşturulmuş SENIRAN markası altında 2008 yılı başında binek otomobili montaj üretimine başlamıştır.
Senegal otomotiv ana ve yan sanayi pazarında Japonya, ABD, başta Almanya ve Fransa olmak üzere AB ülkeleri, G.Kore ve Tayland rakabet halindedir. Türkiye’nin özellikle yan sanayi alanında pazardan pay alması mümkün görülmektedir.
Senegal oto ana sanayi gümrük vergileri %10 ile %20 arasında değişmektedir. Yan sanayi ürünlerinde ise gümrük vergileri %5 ile %20 arasında değişmektedir.

Senegal’e olan oto ana ve yan sanayi ürünleri ithalatında Türkiye’nin aralarında yer aldığı MFN ülkelerine uygulanan gümrük vergisi oranları uygulanmaktadır.
Ayrıca Gümrük Yasası’nın 18.maddesine göre, 14 Kasım 1991 tarihli 91-1221 nolu Kararname esas alınarak, tüm Senegal Cumhuriyeti topraklarında, dışalımı yapılan malların kontrolü için bir program uygulamaya konulmuştur. Buna göre; Senegal’e dışalımı yapılan mallar, sevk edilmeden önce, dışsatım ülkesinde; Senegal topraklarındaki kontrol hakkı saklı kalmak üzere, uzmanlaşmış ve devletçe yetkili kılınan bir şirket (COTECNA) tarafından,
- Kalite
- Miktar
- Fiyat
- Birim başına fiyat listesi
açısından sevk öncesi incelemeye tabi tutulmaktadır. Ancak, söz konusu Kararın 7. maddesinde sayılan mallar bu incelemenin dışında tutulmuştur. Bu malların içinde yer alan araba yedek parçaları denetimden muaftır.
Araç lastiklerinde ise sadece kullanılmış lastik ve iç lastikler denetimden muaf olup, yeni olanlar incelemeye tabi bulunmaktadır.

 

• Petrol Ürünleri

PETROL YAĞLARI (gtip: 2710) 
Petrol yağları, AB nomenklatürü esas alınarak GTİP numarasına göre 271019 ve 3403 numaraları altında sıralanmıştır. Bu bölümde Türkiye’nin ihracatının fazla olduğu 271019 grubu dikkate alınmıştır.
Petrol yağları, sanayi faaliyetlerinin vazgeçilmez elemanıdır. Türkiye’de 200’ün üzerinde firma bu sektörde faaliyet göstermektedir. Ülkemizdeki tek petrol yağ rafinerisi Tüpraş Aliağa Rafinerisi olup; yıllık 300 bin tonluk madeni yağ üretim kapasitesine sahiptir.
Önemli bir petrol üretimi bulunmayan Senegal’de petrol işleme ülkenin en önemli sanayi kolu durumundadır. Mevcut tek rafineride 1,2 milyon tonluk üretim yapılmaktadır. 1,8 milyon ton olan iç talebin üçte ikisi karşılanmaktadır. Ayrıca, petrol yağları toplam ihracatta %22 gibi çok büyük bir paya sahip bulunmaktadır. 2010 yılında Suudi Binladin Grubu mevcut rafinerinin %34’lük payını satın almıştır. Rafinerinin %20’si Fransız Total’in, %46’sı ise kamuya aittir. Binladin Grubu 140 milyon dolar civarında yatırımla üretimi 4 katına, yani 4 milyon tona çıkarmayı hedeflenmektedir. Buna göre kısa dönemde Senegal’in petrol yağları ithalatı devam etse de, orta vadede azalması beklenmektedir.
Senegal tarafından petrol yağlarında uygulanan gümrük oranları %5-%10 arasındadır. Senegal gerçekleştirdiği ithalat bazında küçük bir pazar olarak görünmesine rağmen uzun vadede özellikle petrol ürünleri konusunda büyümeye devam edecektir.
 

• Sofra ve Mutfak Eşyaları

ALÜMİNYUM MUTFAK EŞYALARI (gtip: 7615)
Senegal alüminyum mutfak eşyaları pazarının 2008 yılında toplam ithalatı 500 bin dolar civarındadır. Alüminyum mutfak eşyaları pazarı son beş yılda %19 oranında büyümüştür. 2008 yılında Senegal alüminyum mutfak eşyaları toplam ithalatının %17’sini Fransa, %16’sını Türkiye, %13’ü G. Afrika, %12’sini Çin ve %11’ini ise ABD’den ithal etmiştir.
Senegal alüminyum mutfak eşyaları ithalatının %80’ini alüminyumdan mutfak gereçleri ithalatı oluştururken, %15’ini alüminyumdan kap ve benzeri ürünler, %4’ünü ise alüminyumdan süngerler, temizlik/parlatma işlerinde kullanılan eşya, eldiven ithalatı oluşturmaktadır. Senegal’in söz konusu ürünlerde tüm ülkelere uyguladığı gümrük oranı yüzde 20’dir.
 

• Temizlik Maddeleri

SABUN (gtip: 3401)
Senegal’in sabun ithalatı 2011 yılı itibariyle 16,3 milyon dolar civarındadır. Sabun ithalatının %70,5’ini Fildişi Sahili’nden gerçekleştirmektedir. Türkiye %9,6’lık payla ikinci önemli tedarikçidir. 
Senegal’de UNICEF tarafından el yıkamanın artırılmasına yönelik çeşitli projeler gerçekleştirilmektedir. Söz konusu projeyi Procter & Gamble, Unilever gibi sektördeki önemli firmalar da desteklemektedir. Artan kişi başı gelir ve söz konusu proje neticesinde Senegal’de kalıp sabun tüketiminin artması beklenmektedir. Bu açıdan hali hazırda pazarda payı olan firmalarımızın önümüzdeki dönemde paylarını artırabilmeleri açısından yeni fırsatlar ortaya çıkacaktır. Pazarda daha aktif ve tüketici ihtiyaçlarına göre pazarlanma faaliyetlerinin gerçekleştirilerek pazardaki payımızın artırılabileceği ve önümüzdeki dönemde Senegal’in kalıp sabun ihracatçılarımız açısından alternatif bir pazar olarak öneminin artacağı düşünülmektedir.